Zioła 2

Pierwiosnek lekarski

Opis rośliny i występowanie

Roślina występuje na obszarze Europy i Azji. W Polsce porasta suche łąki i widne zarośla, a także parki oraz lasy grądowe.

Z korzenia, w postaci kłącza, wyrasta rozeta podłużnie jajowatych liści, od dołu owłosionych kutnerowato. Podobnie owłosiony jest pęd kwiatowy i kielichy złocistożółtych kwiatów, rozłożonych promieniście.

Działanie, zastosowanie

Działanie moczopędne i przeciwzapalne zioła wykorzystywane jest w schorzeniach układu pokarmowego i moczowego. Może być także stosowany jako środek wykrztuśny. Wykazuje nieznacznie działanie napotne i uspokajające.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowcem są kwiaty i korzenie pierwiosnka, zbierane od marca do maja. Korzenie zbiera się jednak wyłącznie z upraw.

 

Nawłoć późna

Opis rośliny i występowanie

Gatunek, pochodzący z Ameryki Północnej, został sprowadzony do Europy jako roślina ozdobna. W Polsce uznawana za gatunek inwazyjny. Pospolita na terenie całego kraju, porasta nieużytki, ugory, siedliska ruderalne i synantropijne, jak również brzegi rzek.

Roślina wysoka, osiągająca do 160 cm, o długiej, krótko owłosionej łodydze. Liście lancetowate, ostro piłkowane i zaostrzone. Kwiaty żółte, drobne, skupione w szypułkowe koszyczki, a te z kolei zebrane w jednostronne, wiechowate kwiatostany. Owoc dojrzewa w postaci niełupki z puchem kielichowym.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowiec leczniczy stanowi ziele nawłoci, której górne części łodyg ścinane są latem.

Działanie, zastosowanie

Nawłoć ma szerokie zastosowanie w schorzeniach układu moczowego, między innymi w stanach zapalnych i przy kamicy nerkowej. Działa moczopędnie, pobudza przemianę materii, odtruwa organizm. Stosowana zewnętrznie służy do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych oraz w postaci okładów na trudno gojące się rany.

 

Bez czarny

Opis rośliny i występowanie

Krzew, występujący w Europie i środkowozachodniej Azji, w Polsce jest bardzo pospolity, porasta zarośla, parki, lasy, zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne, a także stanowiska ruderalne i antropogeniczne.

Bez czarny dorasta 5 m wysokości, liście nieparzysto pierzastosieczne posiadają 5-7 eliptycznych, ostro zakończonych listków. Białe kwiaty zebrane są w baldachy. Owoce, również w baldachach, są czarne, kuliste, bardzo podobne do jagody.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Do celów leczniczych zbiera się, rozkwitające w czerwcu, kwiatostany, a owoce ścina się po dojrzeniu w sierpniu.

Działanie, zastosowanie

Bez czarny działa napotnie, moczopędnie i przeczyszczająco. Stosowany jest również jako lek przeciwzapalny, odtruwający i usuwający z organizmu szkodliwe produkty przemiany materii.

 

Sosna zwyczajna

Opis rośliny i występowanie

Gatunek występuje w Europie i północnej części Azji. W Polsce jest najbardziej popularnym gatunkiem lasotwórczym.

Sosna to drzewo iglaste, sięgające 40 m wysokości. Czerwono - żółta kora łuszczy się w górnej części pnia. Liście, w postaci sztywnych, kłujących igieł, mają długość 4-5 cm i umieszczone są  po dwie w krótkich pędach. Szeroko stożkowe szyszki dojrzewają pojedynczo.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowcem leczniczym są, zrywane pod koniec zimy, pączki sosny lub młode pędy, zrywane wiosną.

Działanie, zastosowanie

Sosna ma działanie przeciwzapalne, napotne, wykrztuśne. Sosowana jest w chorobach górnych dróg oddechowych oraz zewnętrznie, do kąpieli przy bólach stawów i mięśni.

 

Wierzba biała

Opis rośliny i występowanie

Wierzba biała występuje w Europie, Azji i Afryce północnej. W Polsce ten pospolity gatunek rośnie nad brzegami rzek stawów i przy rowach, na niżu i w niższych partiach gór

Drzewo, dorastające do 25 m wysokości, ma gładką ciemnoszarą korę, wąskie, lancetowate liście o drobno piłkowanych brzegach. Kwiaty, zebrane w kwiatostany, nazywamy kotkami lub baziami. Owoc występuje w postaci torebki.

Działanie, zastosowanie

Wierzba działa przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Stosowana jest przy przeziębieniach, grypie i migrenie. Dodawana może być również do kąpieli, w celu ograniczenia nadmiernej potliwości.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Do celów leczniczych stosuję się korę, pozyskiwaną z młodych pędów wczesną wiosną, zanim pojawią się liście.

 

Malina właściwa

Opis rośliny i występowanie

Malina rośnie w strefie umiarkowanej Europy i Azji. W Polsce, w sanie dzikim, występuje zarówno na niżu jak i na terenach górskich. Porasta lasy, zarośla i zręby. Krzew dorasta do 200cm wysokości. Pędy pokrywają drobne kolce. Liście są złożone nieparzyście z 3-7 pierzastych listków, które są białe od spodu, ostre na końcach i jajowate w kształcie. Kwiaty białe zebrane tworzą grona. Owoce, w postaci soczystych pestkowców, zbierają się w owoc zbiorowy.

Działanie, zastosowanie

Zarówno owoce jak i liście charakteryzują się działaniem napotnym i stosowane są w chorobach z towarzyszącą gorączką. Malina może być również sosowana przy zaburzeniach trawiennych, w leczeniu biegunek, w nieżytach żołądka i jelit.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowcem leczniczym są młode liście oraz owoce, które pozyskuje się latem.

 

Szczawik zajęczy

Opis rośliny i występowanie

Roślina powszechnie występuje na całej półkuli północnej w strefie umiarkowanej, a także w północnej Afryce. W Polsce ta pospolita roślina rośnie w lasach wilgotnych liściastych, mieszanych, a także w pobliżu potoków.

Szczawik zajęczy jest drobną rośliną zielną, dorasta do 15 cm. Rośnie w skupiskach i wytwarza cienkie rozłogi. Ma trójlistkowe liście, które są bardzo podobne do koniczyny. Pojedyncze, białe kwiaty umieszczone są na długich szypułkach. Owoc stanowi wydłużona, pięciograniasta torebka.

Działanie, zastosowanie

Roślina działa moczopędnie i żółciopędnie. Pobudza trawienie i jest stosowana przy zapaleniu dziąseł. Zwiększa również odporność organizmu.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowcem lekarskim są liście, zbierane od wczesnej wiosny do lata.

 

Wierzbówka kiprzyca

Opis rośliny i występowanie

Gatunek występuje powszechnie w Europie, ale także w innych częściach półkuli północnej w strefie umiarkowanej. W Polsce roślina pospolita i często spotykana, rośnie na zrębach, w lasach iglastych i liściastych, na polanach, przydrożach i łąkach.

Wierzbówka wyrasta z kłącza, osiągając 120 cm wysokości. Łodyga jest wyprostowana, pojedyncza, często czerwonawa o o gęstym ulistnieniu skrętoległym, lancetowate liście są ostro zakończone. Duże kwiaty tworzą stożkowate, szczytowe grona, o fioletoworóżowej barwie. Owoc występuje w postaci torebki.

Działanie, zastosowanie

Wierzbówka działa uspokajająco, pomaga przy bezsenności, a także przy bólach migrenowych.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Kwiaty i liście zbierane są podczas całego okresu wegetacji, a kłącza wykopuje się wczesną wiosną lub jesienią.

 

Rumianek pospolity

Opis rośliny i występowanie

Pospolity na terenie Europy i Azji, w Polsce występuje na całym obszarze kraju. Rośnie na polach, miedzach i nieużytkach. Rumianek uprawia się także na plantacjach.

Ta roślina zielna dorasta do 40 cm. Ma rozgałęzioną nagą łodygę, pierzastodzielne liście, białe kwiaty języczkowe z rurkowatym żółtym wnętrze. Kwiaty tworzą koszyczki, a owocem jest mała podłużna niełupka. Rumianek to silnie aromatyczna roślina.

Działanie, zastosowanie

Rumianek działa przeciwzapalnie i rozkurczowo. Stosowany jest w stanach zapalnych jamy ustnej i układu pokarmowego. Wpływa prawidłowo na ruchy perystaltyczne jelit i zapobiega wzdęciom. Zewnętrznie może być sosowany na owrzodzenia skóry.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowcem zielarskim są koszyczki kwiatów, zbierane od maja do sierpnia.

 

Babka lancetowata

Opis rośliny i występowanie

Gatunek powszechny na półkuli północnej, w Polsce jest pospolity na całym obszarze kraju. Rośnie na łąkach, polanach, pastwiskach, trawnikach, przychaciach i przydrożach.

Roślina zielna osiąga od 5 do 40 cm wysokości. Lancetowate liście tworzą przy ziemi rozetę, kwiaty, zebrane w krótko walcowaty kłos, osadzone są na długiej szypułce. Owoc ma postać dwunasiennej torebki.

Działanie, zastosowanie

Przeciwzapalne działanie babki wykorzystywane jest przy chorobach błony śluzowej jamy ustnej, gardła i dalszych odcinków przewodu pokarmowego. Stosowana może być również jako środek wykrztuśny. W formie okładów zewnętrznych babkę stosuje się na uszkodzenia skóry i obrzęki.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Zbierane są liście babki, w czasie kwitnienia rośliny od maja do września.

 

Jasnota biała

Opis rośliny i występowanie

Gatunek występuje w klimacie umiarkowanym Europy, Azji i Ameryki Północnej. W kraju rośnie w grądzie, przy leśnych potokach i strumieniach, na siedliskach ruderalnych, przy drogach.

Jasnota osiąga do 50 cm wysokości, łodygę ma nagą lub rzadko owłosioną, czworokanciastą. Liście sercowato jajowate, są zaostrzone i owłosione, a kwiaty duże, grzbieciste o białych koronach. Owoc – rozłupnia rozpada się na cztery rozłupki.

Działanie, zastosowanie

Jasnota wykazuje działanie przeciwzapalne i regenerujące. Uszczelnia ściany naczyń włosowatych i korzystnie wpływa na uszkodzony nabłonek. Stosowana jest także przy nieżytach dróg oddechowych i układu pokarmowego, a także w stanach zapalnych narządów rodnych. Zewnętrznie stosuje się odwary z kwiatów do płukania gardła i jamy ustnej.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Ziele i kwiat jasnoty białej pozyskiwane są od maja do jesieni.

 

Chmiel zwyczajny

Opis rośliny i występowanie

Gatunek występuje na terenach Europy, Północnej Azji i w Ameryce Północnej. W Polsce w stanie dzikim rośnie w lasach i wilgotnych zaroślach. Jest także uprawiany.

Korzeń ma postacć kłącza, z którego wyrasta wijąca się, kanciasta łodyga, sięgająca 6 m wysokości. Zaopatrzona jest we włoski czepne. Liście jajowate, u nasady sercowate, mają piłkowane brzegi. Owocem jest drobny orzech.

Działanie, zastosowanie

Chmiel wykazuje działanie uspokajające, dlatego stosowany jest w stanach wyczerpania nerwowego i przy trudnościach z zasypianiem. Stosuje się go również w leczeniu zaburzeń trawienia lub dla poprawy łaknienia.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowiec stanowią zielonożółte szyszki chmielu, zbierane w sierpniu.

 

Poziomka pospolita

Opis rośliny i występowanie

Gatunek występuje powszechnie w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej. W Polsce spotykany jest zarówno na niżu jak i w górach. Rośne na polanach, w zaroślach i na suchych zboczach. Jest również uprawiany.

Poziomka jest rośliną zielną, o owłosionej łodydze, z trójlistkowymi, piłkowanymi liśćmi. Kwiaty są białe i promieniste. Owoc pozorny – czerwony, jest zdecydowanie mniejszy od truskawki.

Działanie, zastosowanie

Liście poziomki wykazują działanie moczopędne, przeciwzapalne, regulujące. Ziele stosowane jest przy schorzeniach dróg moczowych, biegunkach i dla poprawienia przemiany materii. Owoce są źródłem witamin, w tym witaminy C, dzięki czemu zwiększają odporność organizmu.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowcem są zarówno liście poziomki, zbierane w ciągu całego okresu wegetacji, jaki i owoce, występujące od czerwca do sierpnia.

 

Krwawnik pospolity

Opis rośliny i występowanie

Roślina występuje na półkuli północnej w strefie umiarkowanej. W kraju bardzo pospolity, rośnie na łąkach, miedzach, przydrożach i skrajach lasów.

Krwawnik jest rośliną zielną, sięgającą 60 cm wysokości. Pojedynczą łodygę porastają pierzastosieczne liście. Białe drobne kwiaty tworzą baldachy. Owoc występuje w postaci spłaszczonej niełupki.

Działanie, zastosowanie

Krwawnik ma wiele właściwości i zastosowań w lecznictwie. Miedzy innymi, działa przeciwkrwotocznie, przeciwzapalnie i rozkurczowo. Stosowany jest także przy chorobach układu pokarmowego, moczowego, służy do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Górne części pędów i kwiaty, zbierane od czerwca do września, stanowią surowiec zielarski.

 

Jastrun właściwy

Opis rośliny i występowanie

Rodzime występowanie rośliny obejmuje Kaukaz, Turcję i dominujący obszar Europy. Na terenie kraju pospolicie występuje w naturalnych dla siebie siedliskach: na suchych łąkach, brzegach lasów, trawiastych zboczach, w zaroślach, na polanach i miedzach.

Roślina dorasta do 90 cm. Wzniesiona łodyga jest słabo rozgałęziona, na ogół bezlistna lub mało ulistniona. Kwiatostany duże, o średnicy do 5 cm, brzeżne kwiaty białe, a środkowe żółte rurkowate. Owocem jest podłużna niełupka.

Działanie, zastosowanie

Roślina działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i wzmacnia odporność. Wspomaga trawienie i reguluje przemianę materii.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Surowiec stanowią młode pędy przed kwitnieniem oraz koszyczki kwiatowe.

 

Dziurawiec zwyczajny

Opis rośliny i występowanie

Gatunek europejski, występuje także w zachodniej Azji i północnej Afryce. W Polsce jest spotykany na łąkach, polanach, miedzach i w zaroślach.

Krwawnik dorasta do 50 cm, łodyga jest wysoko wzniesiona, obła w przekroju. Liście małe, eliptyczne, mają liczne prześwitujące punkty. Żółte kwiaty zebrane są w kwiatostany, owoc występuje w postaci torebki.

Działanie, zastosowanie

Roślina działa moczopędnie, rozkurczowo i żółciopędnie, stosowana jest także w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka.

Surowiec i jego pozyskiwanie

Stosowanym surowcem są górne części pędów dziurawca wraz z kwiatostanami, które zbiera się od czerwca do września.

 

Pierwiosnek lekarski
Nawłoć późna
Bez czarny
Sosna zwyczajna
Wierzba biała
Malina właściwa
Szczawik zajęczy
Wierzbówka kiprzyca
Rumianek pospolity
Babka lancetowata
Jasnota biała
Chmiel zwyczajny
Poziomka pospolita
Krwawnik pospolity
Jastrun właściwy
Dziurawiec zwyczajny

CHCESZ BYĆ NA BIEŻĄCO? - PODAJ SWÓJ ADRES EMAIL I ŚLEDŹ NASZEGO NEWSLETTERA.